Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси

⌂ ЎЗ ҚР РУ EN

Қарақалпақстан Республикасы

Жанажан Ўатанымыз – Өзбекистан Республикасы өзиниң ғәрезсиз раўажланыў жылларында әсирлерге барабар жолды басып өтти. Тарийхый қысқа усы дәўирде қала ҳәм аўылларымыздың, пүткил елимиздиң келбети, жәмийетимиздеги социаллық-сиясий мүнәсибетлер пүткиллей өзгерди. Турмысымыздың барлық салалары менен тармақларында турақлы өсиў пәтлери көзге тасланбақта. Ең әҳмийетлиси, халқымыз қәлбинде өз журтына ийелик етиў сезими, усы уллы Ўатанның бүгинги ҳәм ертеңги күнине жуўапкершилик туйғылары күшейип, оның сана-сезими менен дүньяға көз-қарасы кеңейип бармақта.

Ғәрезсизлик жыллары пүткил мәмлекетимизге, ҳәр бир аймақ ҳәм регионға дөретиўшилик ҳәм жаңаланыўлар баслап келгениниң тастыйығын Өзбекистанымыздың арқа бөлегинде жайласқан Қарақалпақстан Республикасы мысалында да айқын көриў мүмкин.

Сақый ҳәм бийтәкирар қарақалпақ топырағы мәмлекетимиздиң социаллық-экономикалық раўажланыўында айырықша орын ийелейди. Бул туўралы сөз еткенде, ҳүрметли Президентимиз Ислам Абдуғаниевич Каримовтың «Қарақалпақ халқы мудамы журтымыздың сүйенген таўларының бир болып есапланған» деген сөзлерин ядқа алыў орынлы.

Сонлықтан да ғәрезсизлик жылларында басқа аймақлар қатарында Қарақалпақстанның раўажланыўына да үлкен итибар берилмекте. Мине, усындай дыққат-итибар арқасында бүгинги күнде республика пайтахты – Нөкис қаласынан баслап, район орайлары, қала ҳәм аўыллар, ҳәтте ең шетте жайласқан аўылларға шекем ҳәр тәреплеме өзгерип, жаңаланып, раўажланып бармақта. Бунда, әсиресе, мәмлекетимиз басшысының тиккелей басламасы менен ислеп шығылып, үзликсиз әмелге асырылып атырған Қарақалпақстан Республикасын социаллық-экономикалық раўажландырыў бағдарламалары үлкен әҳмийетке ийе болмақта. Соны да айтыў керек, бул бағдарламалар республиканы әсирлер даўамындағы әпиўайы аграр үлкеден заманагөй өндирислик ҳәм социаллық-экономикалық инфрадүзилмелерге, транспорт-коммуникация тармақларына, маман кадрларға ийе қүдиретли аймаққа айландырыўды нәзерде тутады.

Бағдарламалардың басқышпа-басқыш турмысқа енгизилиўи нәтийжесинде қарақалпақ дияры бүгинги күнде танып болмас дәрежеде өзгерип, жылдан-жылға шырай ашып, жедел пәтлер менен раўажланып баратырған үлкеге айланды.

Ғәрезсизлик жылларында бул жерде әмелге асырылған үлкен социаллық-экономикалық өзгерислер, қурылыс ҳәм абаданластырыў жумысларын санап шегине жетиў мүмкин емес. Орайлық Азияда бирден-бир есапланған, саҳра қойнындағы кәрамат деп ат алған Қоңырат сода заводы, Хожели шийше заводы, «Орайлық Азия безеў таслары» қоспа кәрханасы, Қоңыраттағы карбид, Нөкистеги мрамор ҳәм кабель заводлары, Үрге газ кәни, “Элтекс” ҳәм “Катекс” комплекслери сыяқлы заманагөй өндирислик объектлери, Қарқалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси, Ташкент мәлимлеме технологиялары университетиниң Нөкис филиалы, Олимпия резервлери колледжи имаратлары, 345 километрлик Наўайы–Нөкис темир жолы, Нөкис пенен Хожелини байланыстырыўшы үлкен көпир, Қоңырат автомобиль жолы, онлап улыўма билим бериў мектеплери, лицей ҳәм колледжлер, балалар спорты, балалар музыка ҳәм көркем өнер мектеплери сыяқлы көплеген имаратлар – булардың ҳәммеси ғәрезсизликтиң жемиси болып есапланады.

Миллий автомагистрал қурылысында жүз берген үлкен ўақыялардың бири – бул усы жолдың Нөкис қаласына кирер жеринде жаңа көпир ҳәм кесилиспе жолдың қурылысы болып табылады.

Соны айрықша атап өтиў керек, ҳүрметли Президентимиздиң басламасы менен ирге тасы қаланған Үстирт газ-химия комплексиниң қурылысы бүгинги күнде дүнья халықларының итибарын өзине қаратпақта.

Ең әҳмийетлиси, қарақалпақ халқы әсирлер даўамында әрман етип, умтылып келген ийгиликли мақсетине жетти – азат ҳәм еркин, тыныш-татыў турмысқа еристи, өз тарийхын, мәдений мийрасын, миллий дәстүрлери менен қәдириятларын тиклеў, өзлигин аңлаў имканиятына ийе болды.

Қарақалпақстан Республикасы Өзбекистанның арқа-батыс бөлиминде, Әмиўдәрьяның төменги жағында, Арал теңизиниң түслик жағаларында жайласқан. Республика түслик-батыс тәрептен Қарақум шөлине тутасқан. Оның арқа-батысында Үстирт тегислиги, арқа-шығыс тәрепинде болса Қызылқум шөли бар. Арал теңизиниң түслик аймағы қарақалпақ жеринде жайласқан. Қарақалпақстанның улыўма жер майданы 166,6 мың квадрат километрден ибарат болып, ол аймағының үлкенлиги жағынан Өзбекстан Республикасы ўәлаятлары арасында биринши орында турады. Республика халқының саны 1 миллион 700 мың адамнан артық.

Республиканың ҳәкимшилик-аймақлық дүзилиси 14 район ҳәм 1 қаладан ибарат. Булар - Әмиўдәрья, Беруний, Қараөзек, Кегейли, Қоңырат, Қанлыкөл, Мойнақ, Нөкис, Тахтакөпир, Төрткүл, Хожели, Шымбай, Шоманай, Елликқала районлары менен Нөкис қаласы.

Қарақалпақстан Өзбекистан Республикасы қурамындағы парламентлик басқарыў формасына ийе суверен республика болып есапланады. Қарақалпақстан өз Конституциясына, байрағы, герби ҳәм гимнине ийе. Қарақалпақстанның Конституциясы ҳәм нызамлары Өзбекистан Республикасы Конституциясы ҳәм нызамларына муўапық ислеп шығылған. Республикада улыўма басшылық Жоқарғы Кеңес Баслығы – Қарақалпақстан Республикасы парламенти тәрепинен әмелге асырылады.

Республиканың жоқары атқарыўшы ҳәкимияты Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси тәрепинен тастыйықланған Министрлер Кеңеси болып есапланады. Республика Министрлер Кеңесиниң қурамына Министрлер Кеңесиниң Баслығы, Баслықтың орынбасарлары, министрлер, мәмлекетлик комитетлердиң баслықлары, ири концернлер ҳәм бирлеспелердиң басшылары киреди. Қарақалпақстан Республикасы Министрлер Кеңесиниң Баслығы лаўазымы бойынша Өзбекистан Республикасы Министрлер Кабинетиниң қурамына киреди. Өзбекистан Республикасы пайтахты Ташкент қаласында, Өзбекистан Республикасы Министрлер Кабинети қасында Қарақалпақстан Республикасының турақлы ўәкилханасы жумыс жүргизеди.

 

Сонғы жаңалықлар RSS

10.09.2018 САХНАДА — ТОҒЫЗ ТОҢҚЫЛДАҚ...

«Той десе қуў бас жумалайды» дегениндей Ғәрезсизлик байрамы қарсаңында таза имараты пайдаланыўға тапсырылған пайтахтымыздағы Қарақалпақ мәмлекетлик жас тамашагөйлер театры әтирапы байрам түсине енип, әтирапына көркем өнер, ша¬йдалары, жаслар, қулласы усы тараўға қызығыўшы ықласбентлер менен толысты.

10.09.2018 АРХЕОЛОГ ИЛИМПАЗДЫҢ ЮБИЛЕЙИНЕ БАҒЫШЛАНДЫ

Жаслар орайында Өзбекстан Республикасы Илимлер Академиясы Қарақалпақстан бөлиминиң Қарақалпақ гуманитар илимлер илим-изертлеў институты археология бөлиминиң баслығы Өзбекстан Қаҳарманы Ғайратдин Хожаниязовтың туўылғанының 70 жыллығына бағышланған кеше болып өтти.

08.09.2018 УЛЛЫ БАБАМЫЗҒА ТЕРЕҢ ҲҮРМЕТ

Өткен жума күни таң сәҳәринде қуслардың сайраған ҳаўазы Беруний районы халқын ертерек оятты. Ҳәттеки, тереклер, гүллер де ерте оянғанға мегзейди.
Сақый қуяш бизди Беруний журтында жыллы нурлары менен күтип алды. Кең азада көшелерди толтырған халайық Беруний бабамыздың руўхын таўап етиўге асықты.

05.09.2018 ПУҚАРАЛЫҚ ЖӘМИЙЕТИНИҢ ҲУҚЫҚЫЙ ТИЙКАРЫ

Бердақ атындағы Қарақалпақ мәмлекетлик университетинде «Инсан ҳуқықлары Пүткил жәҳән декларациясы ҳәм инсан ҳуқықлары тараўында билим алыў ҳуқықы» темасында ушырасыў болып өтти.

31.08.2018 АЙМАҚ БАЛАЛАРЫНА БАЙРАМ САЎҒАСЫ

Жаңа оқыў жылының дәслепки күни пайтахтымыздағы «Жаңа базар» мәкан пуқаралар жыйыны аймағындағы 45-санлы улыўма билим бериў мектебиниң жаңа имараты пайдаланыўға тапсырылды.

30.08.2018 МИЙНЕТЛЕРИ МҮНӘСИП БАҲАЛАНЫП, ХОШАМЕТЛЕНДИ

Ең уллы байрамымыз-Өзбекстан Республикасы мәмлекетлик ғәрезсизлигиниң  27 жыллық байрамы жақынласқан сайын кеўлимизди шексиз қуўаныш сезимлери бийлемекте. Халқымыздың уллы пазыйлетлеринен бири-байрамларды мийнетте мол табыслар ҳәм республикамыздың жәмийетлик-сиясий турмысында әҳмийетли орын ийелейтуғын ўақыялар менен күтип алыў әдети ғәрезсизлик байрамы алдында да нәтийжели даўам етпекте.

30.08.2018 ПАЙТАХТЫМЫЗДА ЖАҢА ТУРАҚ ЖАЙЛАР ПАЙДАЛАНЫЎҒА БЕРИЛДИ

Усы жыл 31-август күни кең жәмийетшилик ўәкиллериниң қатнасында бул имаратлардың пайдаланыўға тапсырылыўына арналған салтанатлы мәресим өткерилди.

Усы жерде атап өтиўимиз тийис, бул квартиралардың алтаўының социаллық жақтан қорғаўға мүтәж, кем тәмийинленген, бағыўшысын жоғалтқан ямаса майыплығы бар шахсларға басланғыш төлеми қәўендерлер тәрепинен төленип берилгени болды.

28.08.2018 ХАЛЫҚТЫҢ БӘНТЛИГИ — ӘҲМИЙЕТЛИ МӘСЕЛЕ

Елимизде социаллық ҳәм ислеп шығарыў инфрадүзилисин раўажландырыў арқалы халықтың жасаў шараятын жақсылаў, бәнтлик бағдарламасының орынланыўы бүгинги күнде халықты социаллық қоллап-қуўатлаў бағдарында алып барылып атырған реформалардың айқын көриниси десек болады.

28.08.2018 ПАЙТАХТЫМЫЗДА ЖӘНЕ 42 ШАҢАРАҚ ТУРАҚ ЖАЙЛЫ БОЛДЫ

Бүгинги күнде ғәрезсизлигимиздиң 27 жыллық байрамы алдынан барлық қала ҳәм районларымызда жаңадан қурылған, реконструкцияланған мектеп ҳәм балалар бақшалары, спорт ҳәм социаллық объектлери, өндирис кәрханалары менен хызмет көрсетиў шақапшалары пайдаланыўға берилмекте.