Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси

⌂ ЎЗ ҚР РУ EN

МАМАН КАДРЛАР ТАЯРЛАЎ ЖОЛЫНДА

Бизиң турмысымызда жүз берип атырған өзгерислер келешегимиздиң кепиллиги болып есапланады. Буннан 25 жыл алдын қабыл етилген Конституция тез пәтлер менен раўажланып атырған Өзбекистанның заманагөй қурылысының негизи болды. Конституцияда көрсетилгениндей, мәмлекет пуқаралардың ҳуқық ҳәм еркинликлерин кепиллейди, соның ишинде әҳмийетли жәмийетлик ҳуқықлар ­ билимлендириў, жоқары дәрежеде медициналық хызмет көрсетиў, илимий ҳәм техникалық дөретиўшилик, мәденият жетискенликлеринен пайдаланыўдан ибарат.

20l7-202l-жылларда Өзбекистан Республикасын раўажландырыў бойынша Ҳәрекетлер стратегиясының бес тийкарғы бағдары тийкарында бир қатар социаллық бағдарламалар әмелге асырылып атыр. Соңғы l0 ай ишинде денсаўлықты сақлаў, билимлендириў тараўларында кадрларды таярлаў ҳәм жасларға тийисли 50 ден аслам Президент қарарлары ҳәм Пәрманлары қабыл етилди.

Әсиресе, Арал бойы аймағындағы болып атырған өзгерислер дыққатқа ылайық. Бир ўақытлары экологиялық апатшылыққа дуўшар болған бул аймақ ҳәзирги күнде жаңадан бой тикледи. Арал бойы аймағы халқының машқалаларын есапқа алып, Президентимиз сайланғаннан соң биринши болып Қарақалпақстан Республикасына келди. Мәмлекет басшысының басламасы менен жағдайды терең үйренип шығыў нәтийжесинде Қарақалпақстан Республикасының социалksқ-экономикалық раўажланыў бағдарламасы қабыл етилиўине тийкар болды. Аймақтың социаллық ҳәм экологиялық жағдайының түпкиликли жақсыланыўы бойынша кең көлемли жойбарлар әмелге асырылып атыр.

20l7-жылы Қарақалпақстан Республикасының денсаўлықты сақлаў тараўын реформалаўға 372 млрд. сумм ажыратылды, бул көрсеткиш 20l6-жылға салыстырғанда 118 процентти қурайды. Денсаўлықты сақлаў тараўының басланғыш буўынларда оптимизация өткерилди, медициналық мәкемелер заманагөй техника менен үскенеленди ҳәм модернизация етилди. Патронаж медицина мийирбийкелериниң штаты 20 процентке көбейди. Шет еллердиң алдынғы клиникаларының қәнигелери менен бирге ислесиў жолға қойылды, олар тәрепинен жоқары технологиялық медициналық жәрдемлер көрсетилди ҳәм соңғы 8 ай ишинде 40 тан аслам қурамалы операциялар әмелге асырылды.

Арал бойы аймағында медициналық кадрларды таярлаўда ерисилген жетискенликлерди айрықша айтып өткен орынлы. Ҳәзирги ўақытта Ташкент педиатрия медицина институтының Нөкис филиалында 1700 ден аслам студент ҳәм клиникалық ординаторлар билим алып атыр.

2017-жылы 20-апрельде қабыл етилген «Жоқары билимлендириў тараўын еле де раўажландырыў ис-илажлары ҳаққында» Президент қарары ҳәм «2017-2021-жылларда жоқары билимлендириў тараўын комплексли раўажландырыў» Бағдарламасы ҳәм де жоқары медициналық билимлендириў тараўы ҳаққындағы Президент қарарының қабыл етилиўи кадрларды таярлаў бойынша тарийхый әҳмийетке ийе. Бул әҳмийетли ҳүжжетлерде тек жоқары оқыў орнының ҳәр тәреплеме раўажланыўы ғана емес, ал, жоқары билимлендириўде теориялық ҳәм әмелий пүтинлигиниң тәмийинлениўи, сапаны қадағалаў механизмин жетилистириў ҳәм халықаралық бирге ислесиўдиң нәтийжели раўажланыўы нәзерде тутылған. Мәмлекеттиң барлық жоқары оқыў орынларының раўажланыўы ушын теңдей имканиятлар жаратылған, әсиресе, ўәлаят жаслары ушын сапалы жоқары билим алыў мүмкиншиликлери ҳәм тең ҳуқықлығы тәмийинленген. Квотаны көбейтиў ҳаққындағы қарар ўәлаятлар ушын кадрларды мақсетли таярлаўда қаратылғаны менен әҳмийетли.

Филиалда усы жылы улыўма қабыллаў квотасы өткен жылға салыстырғанда 27 процентке көбейди. Мақсетли квота арқалы студентлердиң улыўма санының 87 проценти Қарақалпақстанның ҳәмме районларын қамтып алған ҳалда оқыўға кирди, соның ишинде Мойнақ, Тахтакөпир, Кегейли, Шоманай районлары да бар.

Атап өтетуғын айрықша жаңалық, елимизге соншелли зәрүр болған «Фармация» бакалавр бағдары филиалларымызда усы жылы ашылып, 40 студент қабыл етилди. Соның менен, бүгинги күнде ТашПМИ филиалы Өзбекистан Республикасындағы бар болған барлық алты жоқары медициналық билим бағдарлары бойынша кадр таярлап атырған бирден-бир жоқары оқыў орны болып есапланады. Атап айтқанда, филиалда педиатрия иси, емлеў иси, медициналық профилактика, жоқары мийирбийкелик иси, стоматология ҳәм фармация бакалавриат бағдарлары бар.

Соның менен бирге, филиалымыз 32 тараў бойынша тар профиль қәнигелерин клиникалық ординатурада таярлап, жоқары билимли кадрларды таярлап бермекте. Усы жылы клиникалық ординатураға қабыл етиў квотасы 2,5 есе көбейди ҳәм жаңадан «қыстаўлы жәрдем», «кәсиплик кеселликлер», «реабилитология», «спорт медицинасы» бағдарлары ашылды. Бул медицина тараўы кадрларын таярлаўдың ҳәм жоқары сапалы медицина хызметин көрсетиў мүмкиншилигин берип ғана қоймастан, халыққа медициналық хызмет көрсетиўдиң көлемин кеңейтеди.

Ҳүрметли Президентимиздиң басламасы менен ТашПМИ Нөкис филиалы 120 орынлық дүнья стандартына жуўап беретуғын жаңа қәнигелестирилген клиника қурылысының басланыўы Қарақалпақстан Республикасы денсаўлықты сақлаў тараўында тарийхый ўақыя болды. Дүнья жүзилик университетлери клиникаларының тәжирийбелерин үйренген ҳалда, медициналық қәнигелерди таярлаў ҳәм халықаралық бирге ислесиўди жолға қойыў бойынша жумыслар жедел алып барылмақта. Шет ел қәнигелериниң тәжирийбесин үйрениў нәтийжесинде Вена медицина университети (Австрия), Шарите клиникасы (Германия), Корея миллий университети, Пусан медицина университети, Қазан медицина университетлери менен шәртнама-меморандум дүзилди. Шәртнама-меморандум тийкарында Корея, Россия ҳәм Австрия мәмлекетлериниң жетекши қәнигелери тәрепинен жаңа клиниканың алдынғы медициналық технологиялар менен үскенелениўи бойынша мәсләҳәт-техникалық жәрдем, илим-изертлеў, студент ҳәм муғаллимлердиң тәжирийбесин арттырыў, медициналық жоқары технология жәрдемин көрсетиўлери көзде тутылған. Филиал хызметкерлери диагностика ҳәм емлеўдиң заманагөй усылларын үйрениў бойынша қәнигелигин жетилистириўге жибериледи.

Усы жылы Германия, Корея Республикасы, Россия мәмлекетлеринен қәнигелер келип, шеберлик сабақларын өткерди, лекция ҳәм семинарлар шөлкемлестирди, балаларға мәсләҳәт-емлеў бойынша жәрдем көрсетти. Филиалдың бир қатар хызметкерлери Россияның жетекши клиникаларында өз тәжирийбелерин асырып келди ҳәм филиалдың басқа қәнигелери шет еллерге өз тәжирийбелерин арттырыўға таярлықлар көрип атыр.

Булардың барлығы Ҳүрметли Президентимиздиң алып барып атырған күшли социаллық сиясат тийкарында, пуқаралардың конституциялық ҳуқықларының кепиллигин тәмийинлеўде халқымыздың турмысында түпкиликли өзгерислер жүз берип атырғанлығын айрықша атап өтиўимиз орынлы.

Орал АТАНИЯЗОВА,
Олий Мажлис Сенат ағзасы,
ТашПМИ Нөкис филиалы директоры.