Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси

⌂ ЎЗ ҚР РУ EN

Халық саламатлығы жолындағы реформалар

Бәршемизге мәлим, елимизде ғәрезсизликтиң дәслепки күнлеринен баслап-ақ, халықтың денсаўлығын беккемлеў, әсиресе, аналық ҳәм балалықты қорғаў, физикалық тәрептен саламат, руўхый жақтан бәркамал әўладларды камалға келтириў мәселесине айрықша итибар қаратылып келинбекте.

Ҳәр жылы мәмлекет бюджетиниң 60 проценти денсаўлықты сақлаў, билимлендириў, коммунал хожалық ҳәм халықты социаллық тәрептен қорғаў сыяқлы тараўларды раўажландырыўға жумсалмақта.

Жәҳән тәжирийбесинде кем ушырайтуғын бундай көрсеткишлер әмелге асырылып атырған реформалардың түп негизи пуқаралардың нызамлы мәплерин тәмийинлеў ҳәм қорғаўға қаратылғанлығынан дерек береди.

Бүгинги күнде мәмлекетимизде 72653 тәжирийбели шыпакер, 321 мыңнан артық орта арнаўлы медицина хызметкери халықтың денсаўлығын беккемлеў жолында мийнет етип келмекте.

Елимизде тараўда әмелге асырылып атыр­ған реформалар өз нәтийжесин берип, өткен жыллар даўамында ўатанласларымыздың денсаўлығы беккемленип, аналар өлими 3,4 есеге кемейгени, орташа өмир көриў дәрежеси 66 жастан 73,5 жасқа, ҳаяллар ортасында 76 жасқа өскенлиги, халықтың саны 2016-жылдың ақырына шекем 32 миллионнан асқаны, яғный, ғәрезсизлик жылларында халқымыз саны 12 миллионға көбейгени пуқараларымыздың күн сайынтурмыс пәраўанлығы өсип баратырғанлығынан дәрек береди.

Өзбекстан «Адолат» СДП халықтың барлық социаллық қатламлары өз ўақтында, турақлы түрде сапалы медициналық хызметтен пайдаланыў тәрепдары.

Мәмлекетимизде медицина тараўында әмелге асырылып атырған реформалар ҳәм олардың нәтийжелери, ерисилген жетискенликлерди тилге ала отырып, бүгинги күндебул тараўды және де раўажландырыў зәрүр деп есаплайды. Себеби, халқы, перзентлери саламат ҳәм бәркамал болған мәмлекеткүшли ҳәм қүдиретли болады.

Халықтың кең қатламларына көрсетилетуғын медициналық тез жәрдем сапасын және де жақсылаў, мектеп ҳәм мектепке шекемги билимлендириў мәкемелери шеңберинде балаларды медициналық хызметлер менен тәмийинлеў системасын күшейтиў, дәри өнимлериниң нызамсыз айланысы, қәлбеки ҳәм сапасыз дәри өнимлери сатылыўының алдын алыў, скрининг, перинатал ҳәм ҳаял-қызларға медициналық мәсләҳәт бериў орайлары, гинекология ҳәм патронаж хызметлери жумысын жетилистириў мәселелери дыққат орайымызда болатуғынлығы сайлаў алды бағдарламамызда айрықша тилге алынған.   

Атап айтқанда, биринши медициналық жәрдем көрсетиўши аўыллық-шыпакерлик пунктлери, район ҳәм қала медицина бирлеспелери, көп тармақлы медицина орайларынан баслап, жоқары технологиялы медициналық хызмет көрсетиўши республика қәнигелестирилген медицина орайларына дейинги бәрше буўынларды өз ишине қамтыған халыққа медициналық хызмет  көрсетиўдиң бирден-бир,  жетилискен системасы ийгиликли мақсетлерди әмелге асырыўға хызмет етпекте.

Лекин, айырым медициналық емлеў илажларын өткериў, мәселен трансплантологияға, ЭКУ (экстракорпорал туқымландырыў) сыяқлы мәселелерде пуқараларымыз елеге дейин шет ел медицина мәкемелерине мүрәжат етиўге мәжбүр болып атырғанлығы, бүгинги күнде бул бағдарда мәмлекетимиздиң медицина тараўы қәнигелери потенциалынан толық пайдалана алмай атыр­ғанлығымыздан дәрек береди.

Бул өз нәўбетинде халықтың тийкарғы бөлегин биз жоқарыда тилге алған заманагөй ҳәм сапалы медициналық жәрдем көрсетиў хызметлеринен толық пайдаланыўына тосқынлық етпекте.

Усыларды есапқа алып биз сайлаў алдыбағдарламамызда халық арасында талап жоқары болған медицина хызметлерине,  әсиресе, трансплантологияға, ЭКУ (экстракорпорал туқымландырыў) ҳәм басқа заманагөй медицина хызметлерине рухсат бериўтәрепдары екенлигимизди атап өткен едик.

Қалаберсе, шет еллердиң алдынғы медицина орайлары менен бирге ислесиўди орнатыўға, шет елли шыпакерлердиң мәмлекетимиз медицина мәкемелеринде хирургиялық операцияларды өткериў әмелия­тын кеңейтиўге, оларды турақлы рәўиште жумыс­қа мирәт етиў арқалы қәнигелеримиздиң тәжирийбесин асырыў мәселелерине айрықша итибар қаратылған еди.

Сайлаўалды бағдарламамызда белгиленген ўазыйпаларды әмелге асырыў мақсетинде өткен 2017-жылдың август айында Өзбекстан Республикасы Денсаўлықты сақлаў министрлиги ҳәм Өзбекстан «Адолат» СДП ортасында бирге ислесиў Меморандумына қол қойылып, министрлик пенен биргеликте исши топар қурамы ҳәм қоспа ис-илажлар режеси ислеп шығылды.

Бул ҳүжжетте тек ғана биргеликте әмелге асырылатуғын илажлар ғана емес, ҳәзирги заман талаплары ҳәм халықтың зәрүрликлеринен келип шығып «Адам ағзалары ҳәм тоқымаларын трансплантация етиў ҳаққында»ғы Өзбекстан Республикасы Нызамы ҳәм де «Халықтың репродуктив саламатлығы ҳаққында»ғы Өзбекстан Республикасы Нызамы жойбарларын ислеп шығыў, халық арасында кең талқылаў, соның менен бирге қабыл етилиўине ерисиў белгиленген.

Ҳәзирги күнде мәмлекетимиз бойлап партиямыз белсендилери Денсаўлықты сақлаў министрлиги менен биргеликте тараў қәнигелери ҳәм кең жәмийетшилик арасында «Адам ағзалары ҳәм тоқымаларын трансплантация етиў ҳаққында»ғы Өзбекстан Республикасы Нызамы жойбарын тал­қылаўға бағышланған дөгерек сәўбетлерин өткерип бармақта.

Нәтийжеде бүгинги күнде Өзбекстан Республикасы Министрлер Кабинети тәрепинен жақын ағайинлер арасында бүйрек ҳәм (яки) баўыр бөлегин трансплантация етиў тәртиби ҳаққында ўақтынша нызам тасты­йықланды.

Нызамға тийкар академик В.Ваҳидов атындағы Республика қәнигелестирилген илимий-әмелий хирургиялық медицина орайы, Республика қыстаўлы медициналық жәрдем илимий орайы ҳәм де Ташкент қаласы нефрология емлеўханасында жоқары да аты аталған түрдеги хирургиялық әмелият әмелге асырылды.

Медицина хызметкерлериниң уллы мақсет жолындағы изленислери, күн-түн ел ғамында мийнет етиўи нәтийжесинде шыпакерлик кәсибине ең әдиўли кәсиплер қатарында халқымыздың ҳүрмет ҳәм исеними артып бармақта.

Тараўда әмелге асырылып атырған реформалар өз нәўбетинде, халқымыздың саламатлығын турақлы қорғап барыўға хызмет ететуғынлығы сөзсиз.

 

Нурлыбек Мырзамуратов,
Қарақалпақстан Республикасы
Жоқарғы Кеңеси депутаты.