Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси

⌂ ЎЗ ҚР РУ EN

Жоқарғы Кеңеси ҳаққында

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм оның Аппараты тәрепинен алып барылатуғын жумыслар ҳаққында

«Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳаққында»ғы Қарақалпақстан Республикасы Нызамының 9-статьясына муўапық, Жоқарғы Кеңес Қарақалпақстан Республикасының Конституциясын, нызамларды, қарарларды ҳәм басқа да актлерди қабыл етеди.

Жоқарғы Кеңестиң Регламентине муўапық, Жоқарғы Кеңес - жоқары ўәкилликке ийе мәмлекетлик уйым болып, ол нызам шығарыўшы ҳәкимиятты әмелге асырады.

Жоқарғы Кеңестиң жумыс тәртиби Жоқарғы Кеңес сессиясының мәжилислеринен, сессиялары аралығында өткерилетуғын Жоқарғы Кеңес Президиумы, комитет ҳәм комиссияларының, басқа да Жоқарғы Кеңес уйымларының мәжилислеринен ибарат болады. Жоқарғы Кеңестиң сессиялары Жоқарғы Кеңес Президиумының қарары менен жылына кеминде еки мәрте шақырылады.
Жоқарғы Кеңестиң гезексиз сессиялары Жоқарғы Кеңес Баслығының ямаса Жоқарғы Кеңес депутатларының кеминде үштен бириниң усынысы бойынша шақырылады.

Жоқарғы Кеңес сессиясына Жоқарғы Кеңес депутатларының кеминде үштен екиси қатнасса толық ҳуқықлы болып есапланады.

Жоқарғы Кеңестиң турақлы ҳәрекеттеги ўәкиллер жыйналысы сиясий партиялардың фракция басшылары, қала ҳәм районлардан сайланған депутатлардан бир ўәкил есабында Жоқарғы Кеңестиң депутатларынан дүзиледи.

Ўәкиллер жыйналысы Жоқарғы Кеңестиң Баслығы тәрепинен шақырылады ҳәм алып барылады. Ўәкиллер жыйналысын өткериў орны ҳәм ўақты ҳаққында мәлимлеме депутатлардың дыққатына алдын ала жеткериледи.

Жоқарғы Кеңес мәжилислери ашық түрде өткериледи. Жоқарғы Кеңестиң шешими менен мәжилис жабық түрде де өткерилиўи мүмкин.

Өзбекстан Республикасы Президенти, Өзбекстан Республикасы Олий Мажлиси палаталарының басшылары Жоқарғы Кеңес мәжилислеринде қәлеген ўақытта сөз алыўға ҳуқықлы.

Жоқарғы Кеңестиң сессиялар аралығында жумысын шөлкемлестириў ҳәм басқа да ўәкилликлерин әмелге асырыў ушын Жоқарғы Кеңес сессиясында Жоқарғы Кеңестиң Президиумы дүзиледи ҳәм тастыйықланады.

Жоқарғы Кеңес Президиумының қурамына Жоқарғы Кеңестиң Баслығы, оның орынбасары, Жоқарғы Кеңестиң комитетлери ҳәм комиссияларының баслықлары, Жоқарғы Кеңестеги депутатлар фракциялары басшылары киреди.

Жоқарғы Кеңес Президиумының ўәкиллиги Жоқарғы Кеңес ўәкиллигиниң мүддетине тең.

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңесиниң Баслығы Жоқарғы Кеңес Президиумының жумысын шөлкемлестиреди, оның мәжилислерине басшылық етеди, Қарақалпақстан Республикасы Конституциясының 81-статьясында көрсетилген ўәкилликлери менен бирге ҳәрекеттеги нызамларда нәзерде тутылған басқа да ўәкилликлерди әмелге асырады, өз ўәкилликлерине тийисли мәселелерди Жоқарғы Кеңес Президиумының қарап шығыўына усыныў ҳуқықына ийе, Жоқарғы Кеңес Президиумы тәрепинен қабыл етилген шешимлерге қол қояды.

Жоқарғы Кеңес Президиумының мәжилислери Жоқарғы Кеңес Баслығы тәрепинен зәрүрлигине қарай айына бир рет шақырылады. Жоқарғы Кеңес Президиумының мәжилислери Президиум ағзаларының үштен екиси қатнасса толық ҳуқықлы болады.

Қарақалпақстан Республикасы Конституциясының 77-статьясына муўапық, Жоқарғы Кеңес Жоқарғы Кеңестиң депутатлары арасынан Жоқарғы Кеңестиң комитетлери ҳәм комиссияларын сайлайды. Комитетлердиң ҳәм комиссиялардың ўәкилликлери, жумыс тәртиби Қарақалпақстан Республикасының Конституциясы, «Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳаққында»ғы, «Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңесиниң комитетлери ҳәм комиссиялары ҳаққында»ғы нызамлары ҳәм Жоқарғы Кеңестиң Регламенти менен белгиленеди.

Қарақалпақстан Республикасының Конституциясына муўапық, Жоқарғы Кеңес сессиялары аралығындағы дәўирде Жоқарғы Кеңестиң Президиумы Министрлер Кеңеси Баслығының усынысы бойынша Министрлер Кеңеси Баслығының орынбасарларын ҳәм Министрлер Кеңесиниң ағзаларын лаўазымға тайынлайды ҳәм лаўазымнан босатады.

Жоқарғы Кеңес Президиумының Қарақалпақстан Республикасы Министрлер Кеңеси ағзаларын лаўазымға тайынлаў ҳәм лаўазымнан босатыў ҳаққындағы қарарлары Жоқарғы Кеңес тәрепинен тастыйықланады.

Қарақалпақстан Республикасы Пуқаралық ислер бойынша Жоқарғы судының, Қарақалпақстан Республикасы Жынаят ислери бойынша Жоқарғы судының, Қарақалпақстан Республикасы Хожалық судының баслықларын ҳәм судьяларын сайлаў, пуқаралық ҳәм жынаят ислери бойынша районлараралық, районлық ҳәм қалалық судларының судьяларын тайынлаў, Қарақалпақстан Республикасының Прокурорын, Қарақалпақстан Республикасы Тәбиятты қорғаў бойынша мәмлекетлик комитетиниң баслығын тайынлаў Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси тәрепинен белгиленген тәртипте әмелге асырылады.

«Қарақалпақстан Республикасының Жоқарғы Кеңеси ҳаққында»ғы Қарақалпақстан Республикасы Нызамының 10-статьясына муўапық, Жоқарғы Кеңес Қарақалпақстан Республикасының нызамларын Жоқарғы Кеңес депутатларының көпшилик даўысы менен қабыл етеди.

Жоқарғы Кеңес нызамлардың ҳәм басқа да актлердиң орынланыўын, Жоқарғы Кеңес тәрепинен дүзилетуғын ямаса сайланатуғын мәмлекетлик уйымлардың Жоқарғы Кеңес тәрепинен сайланатуғын, тастыйықланатуғын ҳәм тайынланатуғын лаўазымлы шахслардың жумысын қадағалаўды әмелге асырады.

Жоқарғы Кеңестиң депутаты, депутатлар топары, комитетлер ҳәм комиссиялар республиканың мәмлекетлик, хожалық, социаллық ҳәм мәдений қурылысының күтә әҳмийетли мәселелери бойынша рәсмий түсиник бериў талапнамасы менен яки пикирин билдириў туўралы Жоқарғы Кеңестиң Баслығына, Министрлер Кеңесиниң Баслығына, Министрлер Кеңесиниң ағзаларына, Қарақалпақстан Республикасы Прокурорына, Жоқарғы Кеңес тәрепинен дүзилетуғын ямаса сайланатуғын басқа да уйымлардың басшыларына, сондай-ақ, Қарақалпақстан Республикасының аймағында жайласқан Өзбекстан Республикасына бағыныўшы бирлеспелердиң, кәрханалардың ҳәм шөлкемлердиң басшыларына мүрәжат етиўге ҳуқықлы.

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңесиниң Президиумының 2012-жыл 24-августтағы «Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңесиниң Аппараты ҳаққында Режеге өзгерислер ҳәм қосымшалар киргизиў туўралы» қарарына муўапық, ҳәрекеттеги нызам талаплары тийкарында Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңесиниң, оның Президиумының, комитетлери ҳәм комиссиясының жумысына хызмет көрсетиў Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңесиниң Аппараты тәрепинен тәмийинленеди.

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңесиниң Аппараты Жоқарғы Кеңестиң сессияларына, Президиум ҳәм комитетлери мәжилислерине, Жоқарғы Кеңесте өткерилетуғын басқа да илажларға шөлкемлестириўшилик, ҳуқықый, мәлимлемелик ҳәм материаллық-техникалық хызмет көрсетиў, Қарақалпақстан Республикасының нызам жойбарларын, Жоқарғы Кеңестиң ҳәм оның Президиумының қарарларын, комитетлери шешимлерин ҳәм басқа да хүжжетлерди таярлаў, Жоқарғы Кеңес басшылығының тапсырмасы бойынша Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңесиниң мәжилислеринде айтылған усыныслар ҳәм ескертиўлер бойынша, сондай-ақ мәмлекетлик, ҳәкимшилик, жәмийетлик уйымлар ҳәм шөлкемлер тәрепинен Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңесиниң, Президиумының, комитетлериниң қарап шығыўына усынылған мәселелер бойынша жуўмақлар таярлаў жумысларын алып барады.

Соның ишинде Жоқарғы Кеңестиң Аппарат басшысы Аппараттың бөлимлериниң нәтийжели жумысын тәмийинлейди ҳәм Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси Аппаратына жүкленген ўазыйпалардың орынланыўына жеке жуўапкер болады ҳәмде Жоқарғы Кеңестиң Аппараты ҳаққындағы Реже талаплары тийкарында жумыслар алып барады. Жоқарғы Кеңес Аппараты юридикалық шахс болып табылады.

Жоқарғы Кеңес Аппараты басшысы орынбасары - Хожалық ислери басқарыўшысы Жоқарғы Кеңеске, Жоқарғы Кеңес Аппаратына, Орайлық сайлаў комиссиясына финанс-хожалық хызметин көрсетиў менен байланыслы жумыслар менен шуғылланады. Сондай-ақ, Жоқарғы Кеңес басшылығына, комитетлерде турақлы ислеўши Жоқарғы Кеңес депутатларына, Аппарат хызметкерлерине мийнет, турмыс, медициналық хызмет көрсетиў жағдайларын жаратыў бойынша жумыс жүргизеди.

Басшылықтың жәрдемшилериниң ўазыйпалары басшылықтың тапсырмаларын орынлайды, олардың атынан ҳәм тапсырмасы менен тийисли лаўазымлы адамларды шақыртады, басшылықтың тапсырмаларын береди, тапсырмалардың орынланыўын қадағалайды. Күнделикли мағлыўматларды топлайды, келип түскен хатлар, мәлимлемелер, шағым арзаларды басшылықтың алдына өз ўақтында кирип-шығыўын қадағалайды. Тиккелей басшылықтың кабинетиндеги мәжилислердиң протоколын жазып барады. Қабыллаўханаға ҳәм басшылықтың кабинетлерине сырттан адам кириўине жол қойылмаўын қадағалайды.

Баспасөз хаткери ғалаба хабар қураллары менен байланыста болады, Жоқарғы Кеңестиң, оның Президиумының, Жоқарғы Кеңес Баслығының, комитетлериниң жумысын белгиленген тәртипте ғалаба хабар қуралларында сәўлелендирип барыўды тәмийинлейди. Жоқарғы Кеңеси Баслығының, оның орынбасарының, комитетлери, комиссиясы басшыларының баспасөз конференцияларын, ғалаба хабар қураллары ўәкиллери менен ушырасыўларын шөлкемлестиреди. Сондай-ақ, шөлкемлестириўшиси Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси болған газета ҳәм журнал редакциялары тәрепинен уставлық талаплардың орынланыўын қадағалайды ҳәмде республикалық, жергиликли баспасөзде жәрияланған материалларға, Қарақалпақстан телевидениеси көрсетиўлери ҳәм радиоеситтириўлерге турақлы түрде таллаў жасайды ҳәм басшылыққа мәлимлеме берип барады.

Шөлкемлестириў-қадағалаў бөлими Өзбекстан Республикасы Президенти Аппаратынан, Өзбекстан Республикасы Олий Мажлисиниң Нызамшылық Палатасы ҳәм Сенатынан келген тапсырмаларды Басшылыққа хабарлайды ҳәм өз ўақтында орынланыўын тәмийинлейди. Сондай-ақ, Өзбекстан Республикасы Президенти пәрманлары, қарарлары ҳәм бийликлериниң, Жоқарғы Кеңес Президиумы қарарларының, Жоқарғы Кеңес Баслығы бийликлериниң, Өзбекстан ҳәм Қарақалпақстан Республикалары ҳүкиметлери қарарлары ҳәм бийликлериниң орынланыўын қадағалаўды тәмийинлейди.

Усылар менен бир қатарда, мәмлекетлик ҳәкимият ҳәм басқарыў уйымлары, Жоқарғы Кеңес Аппаратының кадрлар қурамының есабын жүргизеди, Жоқарғы Кеңес, Қарақалпақстан Республикасынан Олий Мажлистиң Нызамшылық палатасына сайланған депутатларының ҳәм Сенат ағзаларының жеке ислерин толтырады, олардың анкеталық мағлыўматларындағы өзгерислердиң есабын жүргизеди.

Жоқарғы Кеңес депутатларын сайлаў бойынша Орайлық сайлаў комиссиясын дүзиўге байланыслы усыныслар таярлайды, оның жумысына методикалық жәрдем көрсетеди. Өзбекстан Республикасы Олий Мажлиси Нызамшылық Палатасына, Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси, халық депутатлары қалалық ҳәм районлық Кеңеслердиң депутатларын сайлаўды шөлкемлестириў илажларын көреди.

Қарақалпақстан Республикасының мәмлекетлик сыйлықлары ҳәм ҳүрметли атақлары ҳаққында нызамлардың, ҳүкимет қарарларының орынланыўын шөлкемлестиреди ҳәм қадағалайды.

Комитетлер менен ислесиў бөлими басшылықтың тапсырмаларын орынлап барады. Жоқарғы Кеңестиң Экономика, санаат, қурылыс, транспорт ҳәм байланыс мәселелери, Социаллық раўажланыў ҳәм жәмийетлик бирлеспелер мәселелери, Аграр, суў хожалығы ҳәм тәбиятты қорғаў мәселелери комитетлери менен байланыслы жумысларды муўапықластырып барады. Жоқарғы Кеңеске ҳәм оның Президиумына, Жоқарғы Кеңес Баслығы ҳәм тийисли комитетлердиң қарап шығыўына усынылатуғын мәселелердиң өз ўақтында ҳәм сапалы таярланыўын шөлкемлестиреди.

Сондай-ақ, комитетлердиң ис жобаларын таярлайды ҳәм комитетлердиң мәжилислерин шөлкемлестириўшилик ҳәм мәлимлемелик тәрепинен тәмийинлейди. Жоқарғы Кеңестиң, Жоқарғы Кеңес Президиумы қарарларының, Жоқарғы Кеңес Баслығы ҳәм оның орынбасарының тийисли тараўлар бойынша берилген тапсырмаларының орынланыўын қадағалайды.

Мәмлекетлик ҳуқық бөлими Жоқарғы Кеңес, оның Президиумы ҳәм комитетлериниң қарап шығыўына усынылатуғын нызам жойбарларын ҳәм басқа да ҳуқықый ҳүжжетлерди таярлаўды шөлкемлестиреди. Жынаятшылыққа қарсы гүрес, нызамлылық ҳәм ҳуқық тәртибин беккемлеў, пуқаралардың ҳуқықларын ҳәм нызамлы мәплерин қорғаў, ҳуқық-қорғаў уйымларының жумысларын муўапықластырыў жумысларын алып барады.

Қарақалпақстан Республикасында нызам шығарыўдың раўажланыўы тәжирийбесин үйренеди ҳәм улыўмаластырады, республика аймағында нызамлардың орынланыўы бойынша жумысқа таллаў жасайды, оларды жетилистириў бойынша усыныслар таярлайды.

Улыўма бөлим Жоқарғы Кеңесте ис жүргизиў тәртиби бойынша жол-жоба көрсетпеге муўапық, жумыслар алып барады. Жоқарғы Кеңеси имаратына кириў тәртиби ҳаққында Режениң орынланыўын қадағалайды. Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңесине келип түскен хатларды, ҳүжжетлерди, пуқаралардың мүрәжатларын белгиленген тәртипте дизимге алып, Аппарат басшысының қарап шығыўына усынады.

Соның менен бирге, Жоқарғы Кеңес Аппараты хызметкерлерине хызмет гүўалықлары ҳәм рухсатнамалар, бланкалар таярланыўын, есапқа алыныўын, сақланыўын ҳәм берилиўин қадағалайды ҳәмде Жоқарғы Кеңес Аппаратының әскерий миннетли хызметкерлериниң есапқа алыныўын ҳәм броньланыўын алып барады.

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси сессияларының, Президиум мәжилислериниң стенограммаларын, протоколларын алып барады ҳәм оларды баспадан басып шығарыўды шөлкемлестиреди.

Хожалық ислери басқармасы Жоқарғы Кеңес имаратының ыссылық бериўши ҳәм суўытқыш үскенелердиң үзликсиз ислеўин, материаллық байлықлардың сақланыўын қадағалайды. Сондай-ақ, имараттың әтирапын абаданластырыў, көклемзарластырыў жумысларын алып барады.