Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси

⌂ ЎЗ ҚР РУ EN

«Аралбойы – экологиялық инновациялар ҳәм технологиялар аймағы» атамасындағы халықаралық конференция болып өтти

25-октябрь күни Бердақ атында­ғы Қарақалпақ мәмлекетлик академиялық музыкалы театрында «Арал бойы – экологиялық инновациялар ҳәм технологиялар аймағы» атамасындағы жоқары дәрежедеги халықаралық конференциясы болып өтти.

Илажға жыйналған 200 ден артық мийман – сырт ел мәмлекетлери дипломатик корпуслары, халықаралық экологиялық шөлкемлердиң ўәкиллери, тараў қәнигелерине дәслеп Арал апатшылығы ақыбетлери, оны сапластырыў бойынша инвестициялық жойбарларға бағышланған көргизбелер ҳәм аўыл хожалығы өнимлери көрсетилди.

Конференцияны Олий Мажлис Нызамшылық палатасы Спикери орынбасары Борий Алихонов алып барды.

Халықаралық әнжуманда Өзбекстан Республикасы Президентиниң конференция қатнасыўшыларына жоллаған мүрәжатын Өзбекстан Республикасы Бас министриниң биринши орынбасары Ачилбой Раматов оқып еситтирди.

Соңынан БМШ Бас хаткери Антониу Гутерриштиң конференция қатнасыўшыларына жолла­ған видеомүрәжаты қойып берилди.

Конференцияда Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңесиниң Баслығы Муса Ерниязов шығып сөйлеп, Ҳүрметли Президентимиз басшылығында дүзилген Аралбойы регионы ушын инсан қәўипсизлиги бойынша көп шериклик тийкарындағы Траст фонды шеңберинде көплеген халықаралық донор шөлкемлердиң ресурслары жәмленип, олар жергиликли халықтың турмыс дәрежесин жақсылаўға жумсалып атырғанын, Аралбойы регионында экологиялық апатшылық ақыбетлерин сапластырыў ушын Өзбекстан ҳүкимети менен биргеликте Жәҳән банки, Азия раўажланыў банки, Глобал экологиялық Фонд ҳәм басқа да халықаралық шөлкемлер менен донор мәмлекетлердиң қоллап-қуўатлап атырғанын айрықша атап өтти.

Сондай-ақ, Ҳүрметли Президентимиздиң тиккелей басламасы менен соңғы жыллары экологиялық апатшылықтың тәсирин жумсартыў бойынша мәмлекетлик бағдарламалардың әмелге асырылып атырғаны, әсиресе, Аралбойы регионы ушын 2018-2021-жылларға белгиленген арнаўлы бағдарламаның қабыл етилгени жергиликли халықтың турмысында айрықша орын тутып атырғанын, бүгинги күнде Арал теңизи ултанында шөлге шыдамлы өсимликлер егиў жумыслары тез пәт менен алып барылып атырғанын, өткен қысқа дәўир ишинде 1 миллион 100 мың гектардан аслам майдан егиске таярланып, соннан 500 мың гектарға сексеўил егилгенин, 2019-2020-жыллардың қысқы ҳәм бәҳәрги мәўсиминде бул жумыслар және де даўам етип, 700 мың гектарға шөлге ҳәм дузға шыдамлы егинлер егиў режелестирип атырғанын айтып өтти.

Әнжуманда БМШ Бас хаткериниң Орайлық Азия бойынша арнаўлы ўәкили Наталья Герман, БМШ Бас хаткериниң жәрдемшиси Абдулайе Дьейе, Европа Аўқамының Орайлық Азиядағы арнаўлы ўәкили Питер Буриан сөзге шықты.

Илаждың тийкарғы мақсети: экологиялық таза технологияларды ислеп шығыў ҳәм енгизиўге сырт ел инвестицияларын тартыў бойынша шараятлар жаратыў ис-илажларын ислеп шығыў, жасыл экономика принциплерин, энергияны ҳәм суўды үнемлеўши технологияларды комплексли түрде енгизиў, азық-аўқат өнимлери қәўипсизлигин тәмийинлеў, шөлистанлықтың көбейиўиниң алдын алыў, экологиялық туризмди раўажландырыўдан ибарат.

Арал теңизиниң қурыўы тек Өзбекстанның емес, ал пүткил дүнья жүзилик апатшылық болып есапланады. Бул экологиялық, ықлым, социаллық-экономикалық ҳәм гуманитар ақыбетлерге алып келетуғын, инсанның ис-ҳәрекети нәтийжесинде пайда болған ең ири глобал экологиялық машқала болып, регионның ықлым шараятын жаманластырды.

Тилекке қарсы, Арал теңизин толық қайта тиклеўдиң мүмкиншилиги жоқ, бирақ оның аўыр ақыбетлерин жумсартыў мүмкин. Арал теңизи кризисиниң қоршаған орталыққа ҳәм Арал теңиси регионында жасаўшы халықтың турмыс тәризине тәсирин кемейтиў, сондай-ақ, ықлым тәсириниң және де жаманласыўының алдын алыў ҳәзирги дәўирдиң ең әҳмийетли ўазыйпасы болып есапланады.

Конференцияда Президенттиң үш басламасын алға сүриў: Аралбойында экологиялық инновациялар ҳәм технологиялар аймағын шөлкемлестириў концепциясының жойбары, Аралбойы регионын “Экологиялық инновациялар ҳәм технологиялар аймағы” деп жәриялаў ҳаққындағы БМШ Бас ассамблеясының арнаўлы резолюциясы, Орайлық Азияда суў ресурсларынан ақылға уғрас пайдаланыў бойынша регионаллық бағдарлама презентациясы ҳәм додалаўы өткерилди.

Әнжуман шеңберинде экологиялық таза технологияларды ислеп шығыў ҳәм енгизиўге сырт ел инвестицияларын тартыў бойынша шараятлар жаратыў, “жасыл экономика” принциплерин, экологиялық таза, энергияны ҳәм суўды үнемлеўши технологияларды комплексли түрде енгизиў, шөллениў ҳәм экологиялық миграцияның даўам етиўиниң алдын алыў, экологиялық туризмди раўажландырыў бағдарларында жыйналыслар өткерилди.

 

Басқа жаңалықлар RSS