Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси

⌂ ЎЗ ҚР РУ EN

Бири еки болып, кеңнен қулаш жайған завод

Бийғәрез мәмлекетимиздиң ырысқы-несийбеси үстирт тегислигине молдан шашылыпты. Қулан жуўырса туяғы күйген, қус ушса қанаты талған баяғы жабайы үстирттиң жер асты ҳәм үстиндеги сан-санақсыз тәбийғый байлықларын елимиз ийгилигине шынт­лап өзлестириў тек ғәрезсизлик жылларына туўра келгенин айтып өткенимиз мақул. Пүткил дүнья еллериниң нәзерине түсип, қызығыўшылығын оятқан бүгинги кеңислик үлкен қурылыс майданшасы. Полат ҳәм асфальт жоллар, гиддиман газ ҳәм суў трубалары белине жарасақлы белбеўдей буўыўлы. Нешше әсирлерден берли қол қатылмай киятырған тәбияттың бийбаҳа байлығы, “Барса келмес” кәниндеги шийки затымыз - дуз, санаат, халық хожалығы тармақлары  ушын жүдә зәрүрли саналған кальцийлестирилген сода ислеп шығарыўға уйытқы болмақта. Fәрезсизлигимиз перзенти, Орта Азиядағы бирден-бир Қоңырат сода заводы қысқа мүддетлерде қурылып, өз өнимлерин шығара баслады. Ерте бәҳәрдеги  көл-көсир жаўыннан соңғы қыр-даланың қызғалдақ гүллериндей қулпырған содашылардың гөззал ҳәм жас қалашасы “Елабад” қәд көтерди.

Толық қуўатлылығында ислей баслаған, күнине ГОСТ талапларына толық жуўап беретуғын жоқары сападағы 290, жылына 100 мың тонна кальцийлестирилген сода ислеп шығаратуғын Қоңырат сода заводы унитар кәрханасының өнимлери ишки базарымызды толық қанаатландырып қоймастан, жәҳән базарында да өзине қарыйдарлар таппақта.

Кальцийлестирилген содаға ишки ҳәм сыртқы базарда талаптың артыўына байланыслы Президентимиздиң 2010-жыл 15-декабрьдеги “2011-2015-жыллар аралығында Өзбекстан Республикасының санаат  өнимлерин ислеп шығарыў қуўатлылығын асырыў ҳаққында”, 2011-жыл 4-октябрьдеги “Жаңа түрдеги бәсекиге шыдамлы санаат өнимлери түрлерин ислеп шығарыўды жолға қойыў ҳәм өндирис қуўатлылығын және де арттырыў бойынша ис-илажлары бағдарламасы ҳаққында”ғы, сондай-ақ, 2011-жылдың 27-декабринде қабыл еткен “2012-жылда Өзбекстан Республикасының инвестициялық бағдарламасы ҳаққында”ғы қарарлары ҳәм баслы әҳмийетке ийе стратегиялық инвестиция жойбарларын әмелге асырыў бойынша кәрханалар арасында дүзилген жумысшы топардың 2012-жыл 31-майдағы 30-санлы тапсырма-баянламасына муўапық Қоңырат сода заводының қуўатлылығын 100 мың тоннадан 200 мың тоннаға жеткериў режелестирилген еди.

Әлбетте, елимиз Президентиниң иске түскен күннен баслап жақсы нәтийжелерге ерисип киятырған көп адамлық мийнет жәмәәтине билдирген бул жоқары исенимин ақлағаны ушын ҳүкиметлик қарарлар тийкарында Қоңырат сода заводының екинши басқышын қурыў жобаластырылды. әсиримиздиң  үлкен қурылыс жойбары туўралы қызықтырған сораўларымызды Қоңырат сода заводы унитар кәрханасы директорының ири қурылыс ислери бойынша орынбасары Қудайбергенов Мәўлен Омарбаевичке берип, жуўаплар алдық.

- Мәўлен Омарба­евич, келешеги жарқын, үмит артып жасап атырған ўатанласларымыз бундай үлкен жумыслардың басы-қасында болмақта. Ислеп шығарыў өндириси жүдә қурамалы технологиялар жәрдеминде орынланатуғын завод пүткил халықлық ылғаллы қурылысқа айланғанын жақсы билемиз. Барлық тараўлардың жетекши маманлары менен қолға-қол усласып ислескен жергиликли қурылысшы ҳәм қәнигелеримиздиң қурып питкергенин мақтаныш етсек арзыйды.

- Дурыс, 1998-жылы тырнағы қалана баслаған завод қурылысында ислеўди әрманлап, әпиўайы техникалық қадағалаўшы болып жумысқа өттим. Заводымыздың биринши бас­қыш қурылысы халықаралық тендерге қойылғанда жеңип алған, өзлери әкелген үскенелерди қурып, монтажлаў жумысларына бастан-аяғына қатнасып, дәслепки сынақ мүддетлерин өткериўде жемисли бирге ислескен Қытайдың “Ситик” компаниясы менен және бирге ислесип атырғанымызға қуўанышлымыз. Өндирис-техникалық объектлерин қурыў ушын сметалық нырқы 81,2 миллион (АҚШ) доллары муғдарында келисим шәртнамасына қол қойылды.

Жойбардың улыўма қуны 109,4 миллион (АҚШ) долларға баҳаланып, қаржы менен тәмийинлеў ушын Қытайдың “Эксимбанк”тен 71,1 миллион (АҚШ) доллары муғдарында кредит ажыратылды. Аванс төлемлери, қурылыс-монтажлаў ислерин қаржыландырыў “Тиклениў-раўажланыў” қорының 13,3 миллион ҳәм Халық банкиниң 12,3 миллион (АҚШ) долларлық кредитлери ҳәм заводтың 6,8 миллион (АҚШ) долларлық өз қәрежети есабынан болады.

Жойбарды иске асырыў ушын “Жамансай” карьеринен тийкарғы шийки затымыз болған ҳәк тасын 240 мың тоннадан 400 мың тоннаға жеткериў, “Барсакелмес” кәнинен алынатуғын дузды 330 мың тоннадан 470 мың тоннаға көбейтиў жобаластырылып отыр.

Баслы жойбар бағдарламасына тийкар бүгинги күнге шекем “Ситик” компаниясының “Тиклениў ҳәм раўажланыў” қорынан 4,1 миллион (АҚШ) долларлық аванс төленип, Қытайдың “Эксимбанк” есабынан 77,1 миллион (АҚШ) долларлық аккредетив ашылған. Халық банки алған  кредиттен жумысты бөлип алып ислеўши Зарафшан қурылыс басқармасына 4,6 миллиард сум, жойбарлаў ислери ҳәм үскенелер сатып алыў ушын 2 миллиард сумлық аванслар төленди.

Украинаның “Нефтегазхимия” жойбарлаў институты менен бирликте исленген жумысларды техникалық жақтан турақлы қадағалап барыў мақсетинде 450 мың (АҚШ) долларлық шәртнама дүзилип, мәлим бөлеги есап бетине өткерилди.

“Cитик” компаниясы тәрепинен белгиленген ўақытта таярлап бериўге тийисли баҳасы 29,3 миллион (АҚШ) доллар туратуғын үскенелерге буйыртпалар берилген.

Сондай-ақ, заводтың 15 ке жақын жәрдемши ҳәм инфрадүзилме объектлерин жойбарлаў жумыслары тамамланып, қурылыс-монтажлаў жумыслары басланды. Техникалық дуз, аммиак ҳәм ҳәк тасын сақлайтуғын қоймаханаларды, дистелепровод тәбийғый газ бенен тәмийинлеў, социал-турмыслық объектлеринде де жумыслар қолға алынбақта.

“Ситик” компаниясы тәрепинен ислеп шығылған базалық жойбарларын “Нефтегазхимия” институты ҳәм “Өзхимиясанаатжойбар” институты қәнигелери экспертизадан өткерип барады.

Қытайлы қәнигелер заводтың өндирис-технологиялық майданшаларында қурылыс жумысларын иркинишсиз баслаўға таярлап қойды. Елатлы пункти­мизде қытайлы қәнигелерди 3 бөлмели турақ жайға киргизип, жақын күнлер ишинде 18 бөлмели, барлық қолайлықларға ийе екинши турақ жайды пайдаланыўға тапсырамыз.

-Мәўлен Омарбаевич, демек заводтың екинши бас­қышында ислениўи керек  жумыслар ис кестесине бола күн, айға бөлинип қойылғаны жақсы екен. Сәтине түссе заводтың екинши басқышы қашан толық питкерилип, пайдаланыўға тапсырылады?

-Усы айда “ӨзгеорангметЛИТИ” институты тәрепинен “Жамансай” карьери ҳәм “Барсакелмес” дуз кәни инфрадүзилме ҳәм жәрдемши объектлерин жойбарлаў жумысларын жуўмақлаў көзде тутылған.

Заводтың екинши басқышын толық қурып питкериў мүддети 2015-жылдың июль ямаса 32 айға мөлшерленген.  Жаңадан 275 жумыс орны ашылып, толық қуўатлылықта ислей басласақ жәми 1629 адам жумыслы болады.

Йошланып сөйлеген сәўбетлесимиз Мәўлен Омарбаевич терезени ашыўдан, гүўилдеп ислеп турған заводтың аспан толы жулдызлар менен рәң-бәрең түс алған шырақларына көз алмай қарады.

- Ата-бабаларымыздың “Көз қорқақ, қол батыр” ҳәм “Адам қолы гүл деген” даналық сөзлерин ҳәрдайым ядыма түсирип, мазмун мағанасын жас қәниге, кәсиплеслериме шағып беремен.

Fәрезсизликке ерискен жыллары ўатанласларымыз XXI әсирдиң гигант қурылысын салыўға көзлери қорықпастан батырлық пенен ҳәрекет етти. Күни менен толғанып айтқан, ҳәзирше қағазға жазылған сөзлерим мәзи гәп болып қалмастан, толық иске асатуғынлығына исенимим кәмил...

 

Басқа жаңалықлар RSS

08.07.2019 ИСБИЛЕРМЕНЛЕРДИҢ МАШҚАЛАЛАРЫ ҮЙРЕНИЛДИ

Усы жыл 8-июль күни Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңесинде исбилерменлер менен ушырасыў болып өтти.

06.07.2019 «ЖАСЛЫҚ»ТА КӨШПЕЛИ ҚАБЫЛЛАЎ

Усы жылдың 6-июль күни Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңесиниң Баслығы М.Ер­ния­зовтың пуқараларды көшпели қабыллаўы пайтахтымыз Нөкис қаласынан 300 км узақлықтағы, республикамыздың  ең шетки аймақларының бири есапланған Қоңырат районының «Жаслық» посёлка пуқаралар жыйынында болып өтти.

06.07.2019 ЖУМЫСЛАР ЖУЎАПКЕРШИЛИГИ ЖАНЛАНАЖАҚ

6-июль күни Өзбекстан Республикасы Бас министриниң орынбасары, Республика Ҳаял-қызлар комитети баслығы Элмира Боситхонова Өзбекстан Республикасы Президенти Ш.Мирзиёев тәрепинен Олий Мажлис Сенатының жигирмаланшы жалпы мәжилисинде белгилеп берилген ўазыйпалардың орынланыўын ҳәм Ҳаял-қызлар комитети хызметиниң әпиўайы ҳәм халықшыл болыўын тәми­йинлеў, усы тараў жумысларын системалы шөлкемлестириў, халық, әсиресе, ҳаял-қызлардың жасаў шараятын жақсылаўдағы тәсирин күшейтиў мақсетинде республикамызда болды.

05.07.2019 СПОРТ ҲӘПТЕЛИГИ ЖУЎМАҚЛАНДЫ

Республикамызда «Олимпиада күни»не бағышланған спорт ҳәптелиги кең түрде белгиленди. Илаж шеңберинде Нөкис қаласында ҳәм районларда спорт жарыслары, белгили спортшылар ҳәм ветеранлар менен ушырасыўлар өткерилди.