Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси

⌂ ЎЗ ҚР РУ EN

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңесиниң он төртинши сессиясы қарары

ҚАРАҚАЛПАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ЖОҚАРҒЫ КЕҢЕСИНИҢ ОН ТӨРТИНШИ СЕССИЯСЫ

Қ А Р А Р Ы

2016-жылда социаллық-экономикалық раўажландырыўдың жуўмақлары ҳәм 2017-жылға мөлшерленген экономикалық бағдарламаның ең әҳмийетли жөнелислери ҳаққындағы мәселе бойынша Министрлер Кеңесиниң есабаты туўралы

 

Қарақалпақстан Республикасын 2016-жылда социаллық-экономикалық раўажландырыў бағдарламасының ең әҳмийетли жөнелислери бойынша бир қатар жумыслар әмелге асырылған.

Есабат дәўиринде социаллық-экономикалық раўажландырыў бойынша белгилеп алынған макроэкономикалық көрсеткишлердиң орынланыўы тәмийинленди.

Атап айтқанда, 2016-жылда жалпы аймақлық өним көлеми өткен жылдың усы дәўирине салыстырғанда 118,7 пайызға, санаат өнимлерин ислеп шығарыў 170,3 пайызға, аўыл хожалығы өнимин ислеп шығарыў 107,9 пайызға ҳәм хызметлер көлеми 113,2 пайызга өсиўи тәмийинленди.

Жеке мүлк ҳәм исбилерменликти ҳәр тәреплеме қоллап-қуўатлаўдың нәтийжесинде киши бизнестиң жалпы аймақлық өнимдеги үлеси 57 пайызды қураўына ерисилди.  

Бағдарламаға муўапық өткен жылдың жуўмағы менен улыўма баҳасы 194,6 млрд.сўмлық ҳәм 7,5 млн.АҚШ долларлық инвестициялар өзлестирилиўи есабынан 2017 жойбар әмелге асырылды, нәтийжеде 9956 жаңадан жумыс орынлары жаратылды.

Усы әмелге асырылған жойбарлардың есабынан 2016-жыл жуўмағы менен Қанлыкөл, Хожели ҳәм Нөкис районлары толық субвенциядан шығарылды.

Экономикаға шет ел инвестицияларын тартыў бойынша инвестиция бағдарламасы көлеминде жәми 24 жойбар әмелге асырылып, ҳақыйқатта 26,2 млн. АҚШ долларлық инвестициялар өзлестирилди, соннан 18,2 млн.АҚШ доллары муғдарында туўрыдан-туўры шет ел инвестициялары өзлестирилиўи нәтийжесинде 358 жанадан жумыс орынлары жаратылды.

Халықтың бәнтлигин тәмийинлеў, киши бизнести раўажландырыў бойынша жаратылған кең имканиятлар ҳәм преференциялар нәтийжесинде жаңа жумыс орынларын ашыўға үлкен мүмкиншиликлер туўдырылмақта. Усы илажлардың нәтийжесинде өткен жылы Бәнтлик бағларламасына муўапық 50 мыңнан аслам жаңа жумыс орынлары жаратылды.

Усы шөлкемлестирилген жумыс орынларының 85,6 пайызы аўыллық жерлерде болып, соннан 40,6 пайызы ҳаял-қызлар ушын жаратылған.

Деген менен, ерисилген нәтийжелер менен бир қатарда, айырым ҳәкимлик, министрлик ҳәм тараў басшылары тәрепинен әмелге асырылған жумыслары талап дәрежесинде алып барылмаған.

Атап айтқанда, есабат дәўиринде халықтың жан басына халық тутыныў товарларын ислеп шығарыў көлеми Қанлыкөлде 362 мың сўмды ҳәм Тахтакөпирде 380 мың сўмды қурап, республика көрсеткишинен 2 есеге кем болған.

Санаат өнимлерин ислеп шығарыў бойынша белгиленген реже көрсеткишлери Нөкис районында 13 пайызға, Елликқалада 7 пайызға, Тахтакөпир районында 5 пайызға кем орынланған.

Таяр өнимди ҳәм қадақлаўшы үскенелерди ислеп шығарыўды локализациялаў бағдарламасына 37 жойбар бойынша усыныс киргизилгени менен бирде-бир жойбар жуўмағына жеткерилмеген. Сондай-ақ, ири ислеп шығарыў потенциалына ийе болған Төрткүл, Беруний ҳәм Шымбай районларында бул бағдарда улыўма бирде-бир жойбар бағдарламаға киргизилмеген.

Буннан тысқары, жол-транспорт инфраструктурасын раўажландырыў илажларына муўапық Нөкис қаласында ишки жолларды оңлаў жумысларына 1 млрд 247 млн.сўм қаржы ажыратылып, соннан 224 млн.сўмлық қаржы белгиленген мүддетте өзлестирилмеген. Сондай-ақ, үлгили үй-жайлардың әтирапындағы жолларды қурыў ҳәм әтирапын абаданластырыў жумыслары Қанлыкөл ҳәм Шымбай районларында толық жуўмағына жеткерилмеген.

Усы жылдың 1-январь жағдайына дебиторлық қарыздарлық аўыл хожалығында хызмет көрсетиўши «Қарақалпақагрохимияқорғаў» кәрханасында 33 млрд.сўмды, «Қарақалпақ аймақлық электр тармақлары кәрханасы»нда 4 млрд.сўмды, «Тақыятас нефт база»сы ҳәм «Елликқала нефт база»сы кәрханаларында 29 млрд.сўмды қурап, бул кәрханалар басшылары тәрепинен жумыслар талап дәрежесинде шөлкемлестирилмегенлигинен дерек береди.

Сондай-ақ, аўыл хожалығында хызмет көрсетиўши 4 кәрхана алдындағы жәми 68 млрд.сўмлық қарыздарлықтың 15 пайызы Беруний районына, 13,7 пайызы Әмиўдәрья, 13,6 пайызы Төрткүл, 10,2 пайызы Қараөзек ҳәм 10 пайызы Хожели районларына туўра келмекте.

Соның менен бирге, жыл басына «Шимолгазтәмийинат» унитар кәрханасының 264 млрд.сўмлық дебитор қарыздарлығы болып, өткен жылдың усы дәўирине салыстырғанда 41 млрд.сўмға өсиўине жол қойылған.

Исбилерменлик субъектлерин қоллап-қуўатлаў ҳәм олардың ҳуқықларын қорғаў бойынша әмелге асырылған илажлар нәтийжесинде киши бизнестиң жалпы ишки өнимдеги үлеси 57 пайызды ҳәм жәми бәнтлиги тәмийинленген халықтың үлеси 74 пайызды қураўына ерисилгенине қарамастан, 2016-жылы киши бизнес субъектлери саны Хожелиде 36 субъектке, Кегейлиде 30 субъектке, Шымбайда 26 субъектке кемейип кеткен.

Бәнтлик бағдарламасына муўапық 50 мыңға жақын жумыс орынлары жаратылғаны менен жумыссызлық дәрежеси Мойнақ районында 6,4 пайызды, Шымбай, Шоманай ҳәм Тахтакөпир районларында 5,8 пайызды қурамақта.

Аймақлық кәрханалар тәрепинен 44,8 млн.АҚШ долларлық өнимлер экспортқа шығарылып, белгиленген реже 115 пайызға орынланған. Бирақ, экспорт прогнозы көрсеткишиниң орынланыўы талап дәрежесинде алып барылмағанлығынан жыллық реже Нөкис қаласында 65 пайызға, Қанлыкөлде   16 пайызға, Елликқалада 26 пайызға, Шоманайда 28 пайызға, Қараөзекте 44 пайызға, Әмиўдәрьяда 46 пайызға Хожели районында 63 пайызға ғана орынланған.  

Өзбекистан Республикасы Конституциясы 103-статьясына, «Жергиликли мәмлекетлик ҳәкимият ҳаққында»ғы Өзбекистан Республикасы Нызамының 251-статьясына ҳәм Қарақалпақстан Республикасы Конституциясының 89-статьясына ҳәмде «Қарақалпақстан Республикасы Министрлер Кеңеси ҳаққында»ғы Қарақалпақстан Республикасы Нызамының 151-cтатьясына муўапық Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси

 

Қ А Р А Р    Е Т Е Д И:

1. 2016-жылда социаллық-экономикалық раўажландырыўдың жуўмақлары ҳәм 2017-жылға мөлшерленген экономикалық бағдарламаның ең әҳмийетли жөнелислери ҳаққындағы Министрлер Кеңесиниң есабаты мағлыўмат ушын қабыл етилсин.

2. Қарақалпақстан Республикасы Министрлер Кеңесиниң Баслығы Қ.Сариевқа 2016-жылда социаллық-экономикалық раўажландырыў бағдарламасының ең әҳмийетли бағдарлары болған өндиристи модернизациялаў ҳәм диверсификациялаў, сырт ел инвестицияларын тартыў, экспорт потенциалын кеңейттириў, жергиликли өнимлерди қайта ислеўди раўажландырыў, заманагөй инфраструктураны қәлиплестириў, халықтың турмыс дәрежесин асырыў бойынша алып барылған жумыслары жетерли дәрежеде тәмийинлемегенлиги көрсетип өтилсин.

2.1 Санаатты раўажландырыў, капитал қурылыс, коммуникациялар, коммунал хожалығы мәселелери комплекси (Ж.Ембергенов) жол-транспорт инфраструктурасын раўажландырыў, социаллық объектлердиң өз ўақтында тапсырылыўы, сондай-ақ, аўыллық жерлерде үлгили жойбардағы турақ-жайлар қурылысында артта қалыўшылыққа жол қойылғанлығы себеплерин талқылап, тийисли тараў басшысының жеке жуўапкершилигин асырыў илажларын көрсин, әмелге асырылған жумыслары жеткиликсиз екенлиги ушын ескертилсин.

2.2. «Тақыятас нефть базасы» унитар кәрханасы (Б.Қосыбаев), «Елликқала нефть базасы» унитар кәрханасы (Қ.Ботиров), «Қарақалпақагрохимияқорғаў» аймақлық акционерлик жәмийети (Р.Нзаматдинов), «Шимолгазтәмийинат» унитар кәрханасының дебиторлық қарыздарлығы өсип кетиўине жол қойылғанлығы, усы қарыздарлықларды кемейттириў бойынша бул кәрханалар басшылары тәрепинен тийисли илажлар көрилмесе лаўазымына ылайықлығы мәселеси көрип шығылыўы ескертилсин.

2.3. Қанлыкөл районы (М.Қосназаров), Елликқала районы (Н.Худайбергенов), Хожели районы (О.Генжебаев), Нөкис районы (Е.Сейтназаров) ҳәм Нөкис қаласы (Ж.Опаев) ҳәкимликлери тәрепинен аймақтағы экспорт прогнозы көрсеткишлериниң орынланыўы талап дәрежесинде алып барылмағанлығы атап өтилсин.

2.4. Беруний районы (Ф.Эрманов), Әмиўдәрья районы (С.Йўлдашев), Төрткүл районы (Г.Хаджиев), Қараөзек районы (Д.Утемуратов) ҳәм Хожели районы (О.Генжебаев) ҳәкимликлериниң аймақтағы фермер хожалықларына хызмет көрсетиўши ҳәм тәмийнатшы кәрханалар арасындағы, сондай-ақ, Нөкис қаласы (Ж.Опаев), Қоңырат районы (Ш.Темирбаев), Хожели районы (О.Генжебаев) ҳәм Төрткүл районы (Г.Хаджиев) ҳәкимликлери тәрепинен халықтың тәбийий газден болған дебиторлық қарыздарлықларының өсип кетиўине жол қойғанлығы, қарыздарлықларды кемейттириў бойынша жумыслары жеткиликсиз екенлиги ескертилсин.

3. Қарақалпақстан Республикасы Министрлер Кеңесиниң (Қ.Сариев) 2017-жылғы социаллық-экономикалық раўажландырыў бағдарламасы орынланыўын тәмийинлеў бойынша ең әҳмийетли ҳәм баслы ўазыйпалары төмендегише белгиленсин:

-»Халық пенен пикирлесиў ҳәм инсан мәплери жылы» мәмлекетлик бағдарламасы тийкарында халық пенен турақлы пикирлесиўди раўажландырыў, пуқаралардың мийнет етиўге болған конституциялық ҳуқықларын ҳәр тәреплеме тәмийинлеў, сапалы билим ҳәм жоқары медициналық хызметти, социаллық-турмыслық шараятларды нәзерде тутқан ҳалда «Инсан мәпи ҳәр нәрседен уллы» деген муқәддес идеяны турмысқа  избе-из енгизиў ҳәм усы тийкарда экономикалық реформаларды тереңлестириў;

-экономикалық ҳәм социаллық тараўды кеңнен раўажландырыў, аймақлардың макроэкономикалық көрсеткишлери турақлылығын тәмийинлеў, қала, район ҳәмде аймақтың жергиликли бюджетлердеги субвенция үлесин қысқартырыў ҳәм сапластырыў;

-киши бизнес ҳәм жеке исбилерменликти раўажландырыўды қоллап-қуўатлаў, олардың ҳуқықларын қорғаў ҳәм еркинликлериниң кепилликлерин тәмийинлеў, қолайлы исбилерменлик шараятларын қәлиплестириў, жаңа кәрханалар, соның ишинде киши ҳәм жеке исбилерменлик бағдарында кәрханалар шөлкемлестириў;

-аймақларда ҳәм тармақ кәрханаларында санаат, ислеп шығарыў, хызмет көрсетиў жойбарларын биргеликте әмелге асырыў ушын коммерциялық банклер кредитлери, шет ел ҳәм жергиликли инвестицияларды кеңнен тартыў есабынан экономикалық реформаларды тереңлестириў;

-аўыл хожалығы тараўындағы реформаларды жәнеде тереңлестириў, көп тармақлы фермер хожалықларын финанслық қоллап-қуўатлаў, усы тараўды индустрияласқан тармаққа айландырыў мақсетинде аўыл хожалығындағы  барлық түрдеги өнимлерди қайта ислеўди шөлкемлестириў;

-ислеп шығарылатуғын өнимлер түрлерин ҳәм жергиликли санаат өнимлерин ислеп шығарыўды кеңейттириў есабынан аймақлардың экспорт потенциалын асырыў, жаңа түрдеги өнимлерди өзлестириў ҳәм олардың жаңа базарларға экспорт қылыныўын тәмийинлеў;

-қурылыс, абаданластырыў, жол-транспорт, инженерлик-коммуникация ҳәм социаллық инфраструктураны жәнеде раўажландырыў есабынан халыққа үлгили ҳәм сапалы хызметлер көрсетиўди жолға қойыў;

-жаңа жумыс орынларын жаратыў ҳәм халықтың түрли қатламлары бәнтлиги мәселелерин шешиў есабынан инсан мәплерин тәмийинлеў, әсиресе аўыллық жерлерде халықтың жасаў дәрежесин ҳәм сапасын асырыў, жәнеде абат турмыс кешириўи ушын беккем шараятлар жаратыў, аналық ҳәм балалықты қорғаў, руўҳый-ағартыўшылық жумыслары ҳәм жаслар сиясаты мәселелерин избе-из шешиў илажларын көриў;

-билимлендириў процессин ҳәм оқыў-тәрбия жумысларын жетилистириў, заманагөй сабақлықлар, оқыў қолланбалары, әдебий китаплар менен китапханалар ҳәм мәлимлеме-ресурс орайларын толықтырыў, сондай-ақ, колледж питкериўшилерин ийелеген қәнигеликлери бойынша жумысқа жайластырыўдың нәтийжелилигин асырыў ҳәм «Электрон ҳүкимет» системасын енгизиўди тезлестириў тапсырылсын.

4. Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси, Халық депутатлары қалалық ҳәм районлық Кеңеслери депутатларына, қалалық ҳәм районлық Кеңеслериниң турақлы комиссиялары менен биргеликте:

-2017-жылда аймақларды социаллық-экономикалық раўажландырыў бағдарламасының әмелге асырылыўын тәмийинлеў, исбилерменликти қоллап-қуўатлаў, экономика тармақлары ҳәм халық ушын қолайлы заманагөй инфраструктурана жаратыў бойынша әмелге асырылып атырған илажлардың нәтийжелилиги бойынша сын көз қараста баҳа бериў ҳәм бағдарламалардың орынланыўы үстинен жәмийетлик қадағалаўды әмелге асырыў;

-санаат потенциалының жедел өсиўи ушын шараятлардың жаратылыўы, жол-транспорт, инженерлик коммуникациялар ҳәм социаллық инфраструктуралар қурылысының әмелге асырылыўын қадағалаў ушын усы аймақтан сайланған депутатларды жуўапкер етип бекитип, анық ўазыйпаларды белгилеў ҳәм мәжилислерде додалап барыў;

-өндиристи локализациялаў, ислеп шығарылып атырған өнимлердиң өзине түсер баҳасын пәсейттириў, дебиторлық ҳәм кредиторлық қарызларды қысқарттырыў бойынша әмелге асырылған жумыслары туўралы аймақтағы мәпдар шөлкемлер басшыларының есабатларын турақлы комиссиялардың мәжилислеринде тыңлап барыў;

-парламентлик ҳәм жәмийетлик қадағалаўдың тәсиршең механизмлерин қәлиплестириў мақсетинде қала ҳәм районларда ҳақыйқый жағдайды үйренип, тийисли басшылардың есабатын халық депутатлары кеңеслери сессиясының додалаўына киргизиў, сондай-ақ, усы жылдан баслап барлық ҳәкимлер, прокуратура ҳәм ишки ислер уйымлары басшыларының халық алдында есап бериў тәртибин енгизиў илажларын көриў усыныс етилсин.

5. Қарар ҳәм Қарақалпақстан Республикасы Министрлер Кеңесиниң есабаты ғалаба хабар қуралларында жәриялансын.

6. Қарақалпақстан Республикасы Министрлер Кеңесине сессия қарарының орынланыўы бойынша усы жылдың 1-мартына Жоқарғы Кеңеске жазба түрде мағлыўмат бериў тапсырылсын.

7. Усы қарардың орынланыўын қадағалаў Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси Баслығының орынбасары А.Хамраевқа жүкленсин.

 

 

Қарақалпақстан Республикасы
Жоқарғы Кеңесиниң Баслығы                     М.Ерниязов

 

Нөкис қаласы,
18-январь 2017-жыл

 

Басқа жаңалықлар RSS

09.04.2018 ЖАСЛАР УШЫН ШЕБЕРЛИК МЕКТЕБИ

Пайтахтымызда елимизде исбилерменлик тараўында жоқары нəтийжелерге ерискен бир топар исбилерменлер менен жаслардың ушырасыўлары болып өтти.

09.04.2018 КОНСТИТУЦИЯМЫЗДЫҢ ШЕРЕК ӘСИРЛИК БАЙРАМЫ

Пайтахтымыздағы Бердақ атындағы Қарақалпақ мәмлекетлик академиялық музыкалы театрында 9-апрель — Қарақалпақстан Республикасы Конституциясы қабыл етилгениниң 25 жыллығына бағышланған салтанатлы мәжилис болып өтти.

07.04.2018 ҲЕШ БИР МҮРӘЖАТ ИТИБАРДАН ШЕТТЕ ҚАЛМАЙДЫ

Президентимиздиң «Халық мәмлекетлик уйымларға емес, ал, мәмлекетлик уйымлар халқымызға хызмет етиўи керек», - деген принципи тийкарында орынларда шөлкемлестирилген Халық қабыллаўханалары пуқараларымыздың мүрәжатларын тыңлап, турмыслық машқалаларын шешиўде мәмлекет ҳәм халық арасында байланыстырыўшы  көпир ўазыйпасын ат­қарып келмекте.

Өткен шемби күни Қарақалпақстан Республикасы Жоқар­ғы Кеңесиниң Баслығы М.Ерниязов пайтахтымызда жайласқан Өзбекстан Республикасы Президентиниң Қарақалпақстан Республикасындағы Халық қабыллаўханасында болып, кең жәмийетшилик ўәкиллери менен ушырасты ҳәм олардың мүрәжатларын тыңлады.

03.04.2018 «МЕНИҢ ҚУЯШЫМ» БАЛАЛАР БАҚШАСЫ ПАЙДАЛАНЫЎҒА ТАПСЫРЫЛДЫ

Пайтахтымыздағы 32-санлы «Қосбулақ» мәкан пуқаралар жыйыны аймағында «Мениң қуяшым» мектепке шекемги билимлендириў мәкемеси пайдаланыўға тапсырылды.

01.04.2018 «ҚЫЙТАҚ ЖЕРГЕ ЕГИН ЕГИЎ» АЙЛЫҒЫ БАСЛАНДЫ

Аўыл хожалығын жедел раўажландырыў ҳәм реформаларды терең­лес­тириў бойынша жумыслардың нәтийжелилигине бағышланып өткерилген видеоселектор мәжилисинде қый­тақ жерлерден нәтийжели пайдаланыўды шөл­кемлестириў мәселесине де айрықша итибар қаратылды.

01.04.2018 НӨКИСТЕ СТОМАТОЛОГИЯНЫҢ ӘҲМИЙЕТЛИ МӘСЕЛЕЛЕРИ ДОДАЛАНДЫ

Пайтахтымызда еки күн даўамында стоматологияның әҳмийетли мәселелерине бағышланған республикалық конференция болып өтти. Оған Ташкент қаласы, Әндижан, Бухара ўәлаяты ҳәм республикамыздың қала ҳәм районларынан келген тараў басшылары ҳәм қәнигелери қатнасты.

Илаждың биринши күнинде Бердақ атындағы Қарақалпақ мәмлекетлик академиялық музыкалы театрында жалпы мәжилис өткерилди.

Оны Қарақалпақстан Республикасы денсаўлықты сақлаў министри Д.Ходжиев алып барды.

01.04.2018 АЎЫЛЛАРЫМЫЗ ЕЛЕ ДЕ АБАТ БОЛАДЫ

Елимизде барлық тараўларда алып барылып атырған кең көлемли реформалар халқымыздың өмиринде ҳәм күнделикли турмысында өзиниң айқын көринисин таппақта. «Халық мәмлекетлик уйымларға емес, ал, мәмлекетлик уйымлар халқымызға хызмет етиўи керек» деген идея бул бағдардағы жумыслардың тийкарғы өлшемине айланып, халқымыздың жәмийетлик белсендилигин, олардың ертеңги күнге исенимин арттырмақта.

Ҳүрметли Президентимиздиң басламасы менен турмысқа енгизилип атырған жаңа система-«Абат аўыл» бағдарламасы шеңберинде бизиң республикамызда да кең көлемли жумыслар әмелге асырылмақта. Атап айтқанда, Беруний районының  «Бийбазар» аўыл пуқаралар жыйыны, «Хорезм» ҳәм «Палваш» мәкан пуқаралар жыйынлары аймақларында жүргизилип атырған қурылыс ҳәм абаданластырыў жумыслары буның айқын мысалы болып табылады.

28.03.2018 ҚАРАҚАЛПАҚСТАНЛЫ ИСБИЛЕРМЕНЛЕР ҚЫТАЙҒА БАРЫП ҚАЙТТЫ

Жақында Қарақалпақстан Республикасының қурылыс тараўы қəнигелери делегациясы қытайдың Пекин қаласында өткерилген «Constructtech-2018» қурылыс технологиялары, материаллары ҳəм үскенелери бойынша халықаралық көргизбеге, сондай-ақ, Өзбекстан Республикасы елшиханасы ҳəм Қытай Халықаралық саўданы раўажландырыў Кеңеси тəрепинен шөлкемлестирилген өзбек-қытай бизнес-форумына қатнасып, усы тараў бойынша жетекши компаниялар менен тəжирийбе алмасып қайтты.

25.03.2018 ЎАТАНҒА САДЫҚЛЫҚТЫҢ ƏМЕЛДЕГИ КӨРИНИСИ

«... Соңғы нəпесим қал­ғанша Ана-Ўатанымның садық перзенти болып қалыўға, əскерий хызметтиң барлық машақат ҳəм қы­йыншылықларын шыдамлылық пенен жеңиўге, мəмлекетлик ҳəм əскерий сырларды беккем сақлаўға ата-бабаларым руўхы алдында ант етемен».

Ўатан қорғаўшысы болыўды қəлеген ҳəр бир жигит айтыўды əрман еткен бул сөзлер екшемби күни пайтахтымыз орайында 870 мəрте бəлент жаңлады. «Бахыт үйи» алдындағы кең майданда Өзбекстан Республикасы Қураллы Күшлери қурамында өзлериниң əскерий хызметлерин баслаған усыншама жаўынгер салтанатлы түрде ант берди.